ऊर्जा-शरीर: रोग र तनावमुक्त जीवनको लागि ओशोका ५ क्रान्तिकारी सूत्रहरू
आजको आधुनिक युगमा धेरै मानिसहरू चिकित्सा विज्ञानको मापदण्डमा 'स्वस्थ' देखिए तापनि भित्रैदेखि रित्तो, थकित र ऊर्जाविहीन महसुस गर्छन्। अस्पतालका रिपोर्टहरू सामान्य हुनु तर जीवनमा उत्साह नहुनुको मुख्य कारण हाम्रो 'ऊर्जा-शरीर' सँगको सम्पर्क टुट्नु हो। ओशोले मानव ऊर्जा विज्ञानको एउटा गहन रहस्य उजागर गर्नुभएको छ: हामी केवल हाड-छालाले बनेको 'अन्नमय कोष' (Physical Body) मात्र होइनौँ, हामीभित्र एउटा विद्युतीय शरीर पनि छ, जसलाई 'प्राणमय कोष' (Energy Body) भनिन्छ। जबसम्म यो ऊर्जा-शरीर जीवन्त रहँदैन, तबसम्म पूर्ण स्वास्थ्य र आनन्द केवल एउटा कल्पना मात्र हुन्छ।
१. बिरामी हुनुभन्दा ६ महिना अगाडिको चेतावनी प्रणाली
मानव स्वास्थ्यको क्षेत्रमा ओशोले एउटा क्रान्तिकारी सत्यको उद्घाटन गर्नुभएको छ। कुनै पनि रोग हाम्रो भौतिक शरीर (अन्नमय कोष) मा प्रकट हुनुभन्दा ६ महिना अगाडि नै ऊर्जा-शरीर (प्राणमय कोष) मा देखिइसकेको हुन्छ। सोभियत रुसका वैज्ञानिकहरूले 'किरलियान फोटोग्राफी' मार्फत यो विद्युतीय शरीर वा 'बायो प्लाज्मा' को अस्तित्व प्रमाणित गरिसकेका छन्।
विशेषज्ञ विश्लेषण: वर्तमान चिकित्सा पद्धतिले भौतिक शरीरमा रोग देखिएपछि मात्र उपचार सुरु गर्छ, जुन वास्तवमा 'ध्वनि' हराएर 'प्रतिध्वनि' (Echo) लाई मात्र समात्न खोज्नु जस्तै हो। यदि हामीले किरलियान फोटोग्राफी जस्ता प्रविधिको प्रयोग गरेर ऊर्जा-शरीरमा आउने विक्षेपलाई पहिले नै पहिचान गर्न सक्यौँ भने, रोग भौतिक शरीरमा प्रवेश गर्नै पाउँदैन। यो चिकित्सा जगतमा एउटा ठूलो क्रान्ति हो, जसले रोग लाग्नु अगावै त्यसको समूल अन्त्य गर्ने क्षमता राख्छ।
"पहिले रोग प्राणमय कोषमा प्रकट हुन्छ, त्यसपछि मात्र यो अन्नमय कोषमा प्रवेश गर्दछ। यदि यसलाई प्राणमय कोषमै रोक्न सकियो भने, मानवताका लागि बिरामी भइरहनु पर्ने कुनै आवश्यकता रहँदैन।" - ओशो
२. प्राणमय कोष: शरीरभन्दा ठूलो सूक्ष्म आभा
हाम्रो ऊर्जा-शरीर भौतिक शरीरको सिमानाभित्र मात्र सीमित छैन। यो शरीरभित्र पनि प्रवाहित छ र शरीरबाहिर पनि एउटा सूक्ष्म जलवायु वा आभा (Aura) को रूपमा फैलिएको हुन्छ। यसलाई नै दार्शनिकहरूले 'एलेन वाइटल' (Elan Vital) र ताओवादीहरूले 'ची' (Chi) ऊर्जा भनेका छन्। यो ऊर्जा हाम्रो वरपरको सुरक्षा कवच हो। जब हाम्रो प्राणमय कोष स्वस्थ र अखण्ड हुन्छ, हामीमा एउटा अद्भुत 'जीवन-शक्ति' (Vitality) र स्वतन्त्रता पैदा हुन्छ।
३. बच्चाहरूको ऊर्जाको रहस्य: पेटबाट सास फेर्नु
तपाईंले याद गर्नुभएको होला, साना बच्चाहरू दिनभरि उफ्रिँदा पनि कहिल्यै थाक्दैनन्, जबकि अभिभावकहरू उनीहरूको पछि लाग्दालाग्दै गलेका हुन्छन्। यो अथाह ऊर्जाको स्रोत उनीहरूको प्राकृतिक सास फेर्ने शैली हो। बच्चाहरूको पेट ऊर्जा संकलन गर्ने मुख्य भण्डार हो। बच्चाहरूको पेट फुकेको देखिनुको कारण पनि त्यहाँ ऊर्जाको संचय हुनु नै हो।
प्राकृतिक ऊर्जा संकलनको प्रक्रिया:
- पेटको केन्द्र: पेट ऊर्जाको मुख्य भण्डार (Storehouse) हो।
- अखंड प्राण: पेटबाट सास फेर्दा शरीरले अधिकतम 'ची' वा प्राण ऊर्जा खिच्छ।
- सधैं तत्पर: यस्तो व्यक्ति योजना नबनाईकन पनि जुनसुकै चुनौतीको सामना गर्न सधैं तयार (Spontaneous) हुन्छ।
४. छातीबाट सास फेर्नु: तनाव र 'पैरानोया' को मूल कारण
ओशोका अनुसार छातीबाट सास फेर्नु एउटा 'आकस्मिक संयन्त्र' (Emergency Mechanism) मात्र हो। प्रकृतिले यो व्यवस्था तबका लागि दिएको हो जब तपाईंको जीवन खतरामा हुन्छ—जस्तै घरमा आगो लाग्नु वा जंगलमा बाघले आक्रमण गर्नु। यस्तो बेला लड्न वा भाग्न (Fight or Flight) का लागि तीव्र ऊर्जा जलाउन छातीबाट छोटो र उथलो सास फेरिन्छ।
तर यदि तपाईंले यस आपतकालीन शैलीलाई नै आफ्नो बानी बनाउनुभयो भने:
- काल्पनिक शत्रुको निर्माण: छातीबाट सास फेर्दा मस्तिष्कले सधैं 'खतरा' को संकेत पाउँछ। यसले गर्दा मानिसमा 'पैरानोया' (व्यामोह) उत्पन्न हुन्छ। शत्रु नभए पनि उसले शत्रुको कल्पना गर्छ र सधैं रक्षात्मक मुद्रामा रहन्छ।
- बुद्ध विरुद्ध तनाव: प्राकृतिक सास फेर्ने व्यक्ति बुद्ध जस्तै शान्त, मौन र केन्द्रित हुन्छ। तर छातीबाट सास फेर्ने व्यक्ति सधैं तनावग्रस्त र विचलित रहन्छ।
५. सही तरिकाले सास फेर्ने विधि: एक ऊर्जावान् रूपान्तरण
आफ्नो गुमेको जीवन-शक्ति पुन: प्राप्त गर्न ओशोले सानो बच्चा जस्तै प्राकृतिक रूपमा सास फेर्न सिकाउनुभएको छ। यसका मुख्य चरणहरू निम्न छन्:
१. पेटको गति: सास लिँदा पेट बाहिर (माथि) आउनुपर्छ र सास छोड्दा पेट भित्र (तल) जानुपर्छ। २. छातीको स्थिरता: सास फेर्दा तपाईंको छाती पूर्ण रूपमा अप्रभावित र स्थिर रहनुपर्छ। छातीको प्रयोग केवल आपतकालीन अवस्थामा मात्र गरिनुपर्छ। ३. लय र नृत्य: सास फेर्ने प्रक्रिया यति लयबद्ध होस् कि यसले तपाईंको भित्री ऊर्जामा एउटा गीत र नृत्यको ताल पैदा गरोस्।
यसरी प्राकृतिक सास फेर्दा तपाईंले यति धेरै जीवन-शक्ति र सामञ्जस्य महसुस गर्नुहुनेछ, जसको तपाईंले अहिलेसम्म कल्पना समेत गर्नुभएको छैन।
निष्कर्ष र चिन्तन
हाम्रो स्वास्थ्य केवल बाहिरी खानपान र व्यायाममा मात्र सीमित छैन। यो हाम्रो प्राणमय कोषको शुद्धता र प्राकृतिक श्वासप्रश्वासमा निर्भर छ। छातीबाट सास फेरेर आफूलाई निरन्तर तनाव र डरको कैदमा राख्नुभन्दा, पेटबाट सास फेरेर बुद्ध जस्तै शान्त र बच्चा जस्तै ऊर्जावान् बन्नु नै जीवनको असली कला हो। जब तपाईंको ऊर्जा-शरीर स्वस्थ हुन्छ, तपाईं हरेक क्षणको प्रतिसंवेदन (Response) गर्न सक्षम हुनुहुन्छ।
तपाईंको सास फेर्ने शैली कस्तो छ? के तपाईं आजैदेखि एउटा सानो बच्चाले जस्तै प्राकृतिक रूपमा सास फेरेर आफ्नो गुमेको ऊर्जा पुन: प्राप्त गर्न तयार हुनुहुन्छ?
Comments
Post a Comment