लैंगिक समानता कि पारिवारिक सामञ्जस्य: हामीले कहाँ बाटो बिरायौँ?

आजको आधुनिक युगमा 'लैंगिक समानता' एउटा यस्तो शब्द बनेको छ, जसलाई न त कसैले नकार्न सक्छ, न त यसको प्रयोगले समाज पूर्ण रूपमा सुखी हुन सकेको छ। समानताको नाममा हामीले अधिकार त पायौँ होला, तर कतै हामीले आफ्नो मौलिकता र पारिवारिक जग त गुमाइरहेका छैनौँ? यो प्रश्न आज हरेक घरको दैलोमा उभिएको छ।

१. पूरक कि प्रतिस्पर्धी?

हाम्रो पूर्वीय दर्शनले कहिल्यै पनि स्त्री र पुरुषलाई एकअर्काको प्रतिस्पर्धी मानेन। 'सियाराम' र 'राधाकृष्ण' जस्ता शब्दहरू केवल धार्मिक प्रतीक मात्र होइनन्, यी त आपसी सम्मान र पूरक हुनुका प्रमाण हुन्। तर, पश्चिमी 'न्यारेटिभ' को अन्धो अनुकरण गर्दा हामीले महिला र पुरुषलाई दुईवटा शत्रु शिविर जस्तो बनाइदिएका छौँ। घर अब प्रेमको मन्दिर होइन, अधिकारको लडाइँ गर्ने 'मैदान' बन्दै गएको छ।

२. हराएको घर र यान्त्रिक बचपन

जब महिला र पुरुष दुवै आर्थिक दौडमा अन्धो भएर लाग्छन्, तब घर केवल 'बस्ने ठाउँ' मात्र रहन्छ। एउटा बच्चाका लागि आमाको काख र बुबाको छत्रछायाँभन्दा ठूलो विश्वविद्यालय अर्को हुँदैन। तर आज, बच्चाले केयरटेकरको 'भाडाको स्नेह' मा हुर्कनु परिरहेको छ। पैसाले सुविधा त किन्ला, तर संस्कार र भावना किन्न सक्दैन। हामीले बच्चालाई ग्याजेट त दियौँ, तर समय र संस्कार दिन बिर्सियौँ।

३. समानताको अर्थ अधिकार मात्र होइन

समानताको वास्तविक अर्थ महिलालाई 'पुरुष जस्तै' बनाउनु वा पुरुषलाई 'महिला जस्तै' बनाउनु होइन। यसको अर्थ त एकअर्काको प्राकृतिक भिन्नतालाई सम्मान गर्दै, अवसर र आत्मसम्मानमा बराबर हुनु हो। प्रकृतिले दिएको ममता, करुणा र सिर्जनशीलतालाई 'कमजोरी' सम्झनु नै आजको समाजको सबैभन्दा ठूलो भूल हो।

४. बजारको वस्तु बन्दै सम्बन्धहरू

आज प्रेम र सेवा पनि बजारको वस्तु बनेका छन्। घरमा पति-पत्नीले एकअर्काको सेवा गर्नुलाई 'बन्धन' ठानिन्छ, तर अफिसमा अरूको सेवा गर्नुलाई 'करियर' मानिन्छ। यो विरोधाभासले हाम्रो सामाजिक संरचनालाई कुरुप बनाउँदै लगेको छ। जबसम्म हामीले घरको भूमिकालाई बाहिरी कामभन्दा कम आँक्छौँ, तबसम्म समाजमा अशान्ति रहिरहनेछ।

निष्कर्ष: अबको बाटो के?

हामीलाई यस्तो समानता चाहिएको छ जसले घर नभत्काओस्, बरु घरलाई अझ मजबुत बनाओस्। आर्थिक सशक्तीकरण जरुरी छ, तर त्यसको मूल्यमा परिवारको विघटन स्वीकार्य हुनु हुँदैन।

आउनुहोस्, हामी अधिकारको मात्र कुरा नगरौँ, कर्तव्य र प्रेमको पनि कुरा गरौँ। पुरुषले महिलाको शक्ति र त्यागलाई सम्मान गरौँ, र महिलाले घरको त्यो ऊर्जालाई मर्न नदिऔँ। जब घर प्रेमपूर्ण हुन्छ, तब मात्र एउटा स्वस्थ र सभ्य समाजको निर्माण सम्भव छ।

याद राखौँ— प्रकृतिसँग लडेर होइन, प्रकृतिसँग मिलेर मात्र जीवन सुन्दर बन्छ।

---

यो ब्लगले आजको समाजमा हराउँदै गएको पारिवारिक मूल्य र प्राकृतिक सन्तुलनलाई पुन: स्थापित गर्न मद्दत गर्नेछ भन्ने आशा गर्दछु। तपाईँलाई यसमा केही थपघट गर्न मन छ कि?