Binod Yadav

आजको आधुनिक युगमा 'लैंगिक समानता' एउटा यस्तो शब्द बनेको छ, जसलाई न त कसैले नकार्न सक्छ, न त यसको प्रयोगले समाज पूर्ण रूपमा सुखी हुन सकेको छ। समानताको नाममा हामीले अधिकार त पायौँ होला, तर कतै हामीले आफ्नो मौलिकता र पारिवारिक जग त गुमाइरहेका छैनौँ? यो प्रश्न आज हरेक घरको दैलोमा उभिएको छ। १. पूरक कि प्रतिस्पर्धी? हाम्रो पूर्वीय दर्शनले कहिल्यै पनि स्त्री र पुरुषलाई एकअर्काको प्रतिस्पर्धी मानेन। 'सियाराम' र 'राधाकृष्ण' जस्ता शब्दहरू केवल धार्मिक प्रतीक मात्र होइनन्, यी त आपसी सम्मान र पूरक हुनुका प्रमाण हुन्। तर, पश्चिमी 'न्यारेटिभ' को अन्धो अनुकरण गर्दा हामीले महिला र पुरुषलाई दुईवटा शत्रु शिविर जस्तो बनाइदिएका छौँ। घर अब प्रेमको मन्दिर होइन, अधिकारको लडाइँ गर्ने 'मैदान' बन्दै गएको छ। २. हराएको घर र यान्त्रिक बचपन जब महिला र पुरुष दुवै आर्थिक दौडमा अन्धो भएर लाग्छन्, तब घर केवल 'बस्ने ठाउँ' मात्र रहन्छ। एउटा बच्चाका लागि आमाको काख र बुबाको छत्रछायाँभन्दा ठूलो विश्वविद्यालय अर्को हुँदैन। तर आज, बच्चाले केयरटेकरको 'भाडाको स्नेह' मा हुर...

  १. भूमिका आधुनिक जीवनको यो कोलाहल र आपाधापीमा मानिस बाहिरी जगतको सफलता प्राप्त गर्न यति मग्न छ कि उसले आफ्नै आन्तरिक शान्ति गुमाउँदै गएको पत्तो नै पाएको छैन। हामी जति धेरै सुखका साधनहरू जुटाउँछौँ, त्यति नै बढी मानसिक अशान्ति र रित्तोपनको शिकार भइरहेका छौँ। यस्तो समयमा सिद्धार्थ गौतम बुद्धका दर्शनहरू केवल प्राचीन धार्मिक उपदेश मात्र होइनन्, बल्कि यी त जीवन जिउने अत्यन्तै आधुनिक, वैज्ञानिक र मनोवैज्ञानिक सूत्रहरू हुन्। बुद्धका यी क्रान्तिकारी शिक्षाहरूले हामीलाई बाहिरी संसारलाई होइन, आफ्नै मनलाई रूपान्तरण गर्न प्रेरित गर्दछन्। आउनुहोस्, बुद्धका ती पाँच जीवन-परिवर्तनकारी सूत्रहरूमाथि चिन्तन गरौँ, जसले तपाईंको जीवनलाई नयाँ उचाइ प्रदान गर्नेछन्। २. पहिलो सूत्र: विचार नै तपाईंको भाग्यको निर्माता हो हाम्रो अस्तित्वको जग नै हाम्रा विचारहरू हुन्। एउटा सानो विचारले बीजको कार्य गर्दछ, जुन पछि गएर कर्ममा परिणत हुन्छ। जब एउटै कर्म बारम्बार दोहोरिन्छ, तब त्यसले बानीको रूप लिन्छ र त्यही बानीले अन्ततः हाम्रो चरित्र र भाग्यको निर्माण गर्दछ। बुद्धका अनुसार हामीले जुन गुणस्तरको विचार मनमा पाल्छौँ, ...

नेपालको विकास निर्माण र पूँजीगत खर्चमा सधैं उठ्ने एउटा प्रमुख गुनासो हो— झन्झटिलो खरिद प्रक्रिया र ठेकेदारको ढिलासुस्ती। यसै समस्यालाई सम्बोधन गर्न ल्याइएको सार्वजनिक खरिद ऐन दोस्रो संशोधन अध्यादेश ले विकास, पूर्वाधार र खरिद प्रणालीका नीतिगत जटिलताहरूमा व्यापक फेरबदल गरेको छ। यस संशोधनले एकातिर ठेक्का प्रक्रियालाई छिटो छरितो बनाएको छ भने अर्कोतिर अस्वाभाविक रूपमा कम मूल्य कबोल गरेर काम अलपत्र पार्ने प्रवृत्तिलाई निरुत्साहित गर्न कडा कदम चालेको छ। आउनुहोस्, यस अध्यादेशका प्रमुख १७ बुँदाहरूलाई सरल रूपमा बुझौं: १. खरिद प्रक्रियामा समयको बचत (छिटो ठेक्का) अब महिनौं लामो ठेक्का प्रक्रिया कुर्नुपर्ने छैन। सूचना प्रकाशनको म्याद छोट्याएर कामलाई तीव्रता दिने प्रयास गरिएको छ: अन्तर्राष्ट्रिय बोलपत्र: आह्वानको म्याद ४५ दिनबाट घटाएर ३० दिन कायम। राष्ट्रियस्तरको बोलपत्र: ३० दिनबाट घटाएर २१ दिन। शिलबन्दी दरभाउपत्र (Sealed Quotation): १५ दिनबाट घटाएर ७ दिन। २. प्रविधिमैत्री सूचना प्रणाली विद्युतीय खरिद प्रणाली (E-bidding) प्रयोग गरिएको अवस्थामा अब राष्ट्रिय दैनिक पत्रिकामा सूचना छाप्नैपर्ने बाध्य...